Web Analytics

Historia

Nie tylko Pieskowa Skała. Wycieczki do Doliny Prądnika

Malownicze skały, tajemnicze jaskinie, średniowieczne zamki i wijący się między wapiennymi ścianami Prądnik. Dziś Dolina Prądnika jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zakątków Jury Krakowsko-Częstochowskiej, ale turystyczna kariera Doliny zaczęła się znacznie wcześniej.

Leżąca nieopodal Krakowa „Polska Szwajcaria” przyciągała swoją urodą już przed wiekami. Chociaż dzisiaj największym turystycznym hitem zdaje się zamek na Pieskowej Skale, pierwszym magnesem były romantyczne ruiny zamku w Ojcowie. Warto przyjrzeć się jak na przestrzeni czasu Dolina Prądnika odkrywała się przed turystami.


Ruiny zamku w Ojcowie. Fot. Andrzej Otrębski.

Królewskie wizyty i romantyczne odkrywanie doliny

Ojców i okolice Doliny Prądnika budziły zainteresowanie od bardzo dawna. W 1787 roku odwiedził je król Stanisław August Poniatowski, a jego podróż opisał Adam Naruszewicz w „Diariuszu podróży”. W kolejnych dekadach pojawiali się tu m.in. Hugo Kołłątaj i Stanisław Staszic.

Prawdziwy rozkwit zainteresowania okolicą przyniósł jednak XIX wiek i romantyczna moda na poznawanie ojczystych krajobrazów. Wapienne skały, głębokie wąwozy i ruiny zamku tworzyły scenerię, która doskonale współgrała z opowieściami o rycerzach, dawnych mieszkańcach warowni i tajemnicach jaskiń. Dolinę zaczęto nazywać „Polską Szwajcarią”, a jej uroda przyciągała artystów, pisarzy i miłośników przyrody.


Zamek Ojców nad rzeką Prądnik na obrazie z 1879 roku, autorstwa Feliksa Brzozowskiego

Od wycieczek krajoznawczych do modnego uzdrowiska

W 1829 roku do Ojcowa wybrał się również młody Fryderyk Chopin, przebywający wówczas w Krakowie. Nie była to wyłącznie wyprawa po malownicze widoki – takie podróże stawały się sposobem na poznawanie historii, kultury i przyrody własnego kraju.

Kolejny ważny rozdział rozpoczął się w 1855 roku, kiedy lekarz Lucjan Kowalski założył w Ojcowie zakład hydropatyczny z łazienkami. Korzystny klimat, piękne otoczenie i popularność wodolecznictwa sprawiły, że niewielka miejscowość zaczęła zmieniać się w modny kurort. Powstawały obiekty lecznicze, hotele i infrastruktura dla coraz liczniejszych gości.

Pod koniec XIX wieku Ojców odwiedzało od kilkuset do około 2,5 tysiąca osób rocznie. Przyjeżdżali kuracjusze, rodziny szukające odpoczynku, ale także coraz częściej wycieczki szkolne i studenckie. O popularności miejsca świadczyła m.in. księga pamiątkowa podarowana przewodnikowi Mikołajowi Dulewiczowi w 1881 roku, w której zachowały się wpisy odwiedzających dolinę.


Wycieczki powozami pod ruiny w Ojcowie, rok 1899, W. L. Anczyc i Spółka. Fot. nieznany.

Przewodnicy, schroniska i coraz większy ruch turystyczny

Rozwijająca się turystyka potrzebowała ludzi, którzy potrafili oprowadzać przyjezdnych i opowiadać o lokalnych atrakcjach. Wśród znanych ojcowskich przewodników znaleźli się Mikołaj Dulewicz, Antoni Konwalenko i Antoni Ferdek. Z czasem pojawiły się również przewodniki drukowane, ułatwiające samodzielne poznawanie okolicy.

Istotnym krokiem było otwarcie w maju 1913 roku pierwszego schroniska turystycznego w willi „Pod Kometą”, położonej w Dolinie Sąspowskiej. Wcześniej rozwój wycieczek utrudniały kiepskie drogi i brak niedrogiego noclegu dla większych grup. W okresie międzywojennym ruchem turystycznym zajmowały się m.in. Komisja Klimatyczna Uzdrowiska Ojców i Polskie Towarzystwo Krajoznawcze.

Po II wojnie światowej zainteresowanie doliną jeszcze wzrosło. W szczytowych okresach odwiedzało ją nawet około 20 tysięcy osób dziennie, co pokazywało, jak bardzo zmieniło się znaczenie Ojcowa – z kameralnego uzdrowiska i celu romantycznych wypraw stał się jednym z najpopularniejszych miejsc wycieczkowych w regionie. Ważnym momentem w historii tego obszaru było utworzenie Ojcowskiego Parku Narodowego w 1956 roku, które pozwoliło objąć wyjątkowy krajobraz szczególną ochroną.

Zdjęcie tytułowe przedstawia zwiedzanie Ojcowa autokarem w 1929 roku. Fot. Henryk Poddębski.



Poznaj więcej ciekawych historii.